Тэхнічнае нарміраванне і стандартызацыя

У мэтах забеспячэння комплекснага падыходу да стандартызацыі па ініцыятыве Міністэрства сувязі і інфарматызацыі і пры падтрымцы Дзяржаўнага камітэта па стандартызацыі ў 2025 г. на базе ААТ «Гіпрасувязь» створаны нацыянальны тэхнічны камітэт па стандартызацыі ТК BY 41 «Лічбавае развіццё і сувязь» (далей – ТК BY 41, ТК) шляхам аб’яднання сфер электрасувязі (ТК BY 27 «Электрасувязь») і лічбавай трансфармацыі (ТК BY 38 «Лічбавая трансфармацыя»).

У склад ТК BY 41 увайшлі 26 арганізацый розных форм уласнасці з ліку спажыўцоў (заказчыкаў) прадукцыі і паслуг, распрацоўшчыкаў, навукова-даследчых інстытутаў, вышэйшых навучальных устаноў, выпрабавальных цэнтраў (лабараторый) і органаў па сертыфікацыі прадукцыі, а таксама іншых зацікаўленых арганізацый, навукова-тэхнічных і інжынерных таварыстваў.

Вобласць дзейнасці ТК BY 41 накіравана на распрацоўку тэхнічных нарматыўных прававых актаў (далей – ТНПА) у сферы лічбавага развіцця і сувязі і ўключае:

• лічбавыя тэхналогіі і штучны інтэлект;
• тэхналогіі штучнага інтэлекту;
• праграмнае забеспячэнне і праграмна-тэхнічныя сродкі;
• тэхналогіі збору, захоўвання, апрацоўкі, абароны, высакахуткаснай перадачы і размеркавання інфармацыі;
• матэматычныя тэорыі і метады, высокапрадукцыйныя вылічальныя сістэмы, лічбавыя мадэлі і двайнікі;
• сродкі і паслугі электрасувязі, працэсы на стадыях мантажу і эксплуатацыі сродкаў і сетак электрасувязі;
• тэхналогіі сувязі, якія забяспечваюць збор, апрацоўку, захоўванне, распаўсюджванне, адлюстраванне і выкарыстанне інфармацыі ў інтарэсах яе карыстальнікаў;
• тэхналогіі паштовай сувязі, якія забяспечваюць тэхналогіі прыёму, апрацоўкі, перасылкі і ўручэння ўсіх выглядаў унутраных і міжнародных паштовых адпраўленняў, аказанні паслуг паштовай сувязі.

Арганізацыяй, якая вядзе сакратарыят гэтага ТК, з’яўляецца ААТ «Гіпрасувязь», якая выконвае наступныя функцыі:

• распрацоўка асноўных напрамкаў, праграм і планаў стандартызацыі і забеспячэнне іх рэалізацыі;
• арганізацыя распрацоўкі і перагляду дзяржаўных і галіновых ТНПА ў галіне лічбавага развіцця і сувязі;
• правядзенне экспертызы праектаў ТНПА на іх адпаведнасць сучасным патрабаванням;
• арганізацыя ўзаемадзеяння з дзяржаўнымі органамі па стандартызацыі Рэспублікі Беларусь, з міжнароднымі органамі па стандартызацыі;
• фарміраванне і вядзенне фонду міжнародных, міждзяржаўных, дзяржаўных і галіновых ТНПА і іншых нарматыўных дакументаў, якія забяспечваюць распрацоўку і эксплуатацыю сродкаў сувязі;
• даведачна-інфармацыйнае абслугоўванне арганізацый сувязі па пытаннях стандартызацыі;
• забеспячэнне зацікаўленых прадпрыемстваў галіновымі ТНПА і іншымі дакументамі па электрасувязі.

Таксама ААТ «Гіпрасувязь» прымае ўдзел у якасці назіральніка (О-член) у працы наступных ТК ISO:

• ISO/IEC JTC 1/SC 40 Кіраванне ІТ-паслугамі і ІТ-кіраванне;
• ISO/IEC JTC 1/SC 42 Штучны інтэлект;
• ISO/TC JTC 1 Інфармацыйныя тэхналогіі, у якасці паўнамоцнага члена (Р-член).
• ААТ «Гіпрасувязь» з’яўляецца паўнамоцным прадстаўніком МТК 566 «Штучны інтэлект» і ТК Расійскай Федэрацыі ТК 164 «Штучны інтэлект».

Тэхнічныя кодэксы ўсталяванай практыкі (далей – ТКП) распрацаваныя ААТ «Гіпрасувязь»

ТК BY 38 «Лічбавая трансфармацыя», створаны на базе РУП «Цэнтр лічбавага развіцця» выконвае наступныя асноўныя функцыі:

• распрацоўка асноўных напрамкаў, праграм і планаў стандартызацыі і забеспячэнне іх рэалізацыі;
• разгляд прапаноў ад суб'ектаў тэхнічнага нармавання і стандартызацыі па распрацоўцы стандартаў;
• падрыхтоўка прапаноў па распрацоўцы, унясенні змяненняў, перагляду і адмены стандартаў і іншых ТНПА;
• праверка дзеючых у Рэспубліцы Беларусь і замацаваных за дадзеным ПК стандартаў у сферы лічбавай трансфармацыі (далей – праверка стандартаў);
• садзейнічанне прымяненню міжнародных (рэгіянальных) стандартаў у эканоміцы краіны і гарманізацыя дзяржаўных стандартаў Рэспублікі Беларусь з міжнароднымі (рэгіянальнымі) стандартамі і нацыянальнымі стандартамі іншых краін;
• падрыхтоўка прапаноў па ўвядзенні міждзяржаўных стандартаў на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь і адмене дзеючых дзяржаўных стандартаў;
• падрыхтоўка аналітычных матэрыялаў аб стане стандартызацыі ў галіне дзейнасці ТК;
• супрацоўніцтва з тэхнічнымі камітэтамі па стандартызацыі іншых аб'ектаў стандартызацыі;
• удзел у рабоце тэхнічных камітэтаў па стандартызацыі міжнародных і рэгіянальных арганізацый па стандартызацыі;
• удзел у працы канферэнцый, семінараў, якія праводзяцца міжнароднымі органамі і арганізацыямі па стандартызацыі;
• арганізоўвае семінары і нарады па стандартызацыі па замацаванай вобласці дзейнасці ТК і прымае ўдзел у іх правядзенні, а таксама публікацыю навукова-тэхнічных дакладаў і іншых інфармацыйных матэрыялаў па замацаванай вобласці дзейнасці ТК;
• аказвае навукова-тэхнічную дапамогу арганізацыям, якія прымяняюць распрацаваныя ТК стандарты і іншыя ТНПА, і кансультацыйныя паслугі па замацаванай вобласці дзейнасці ТК.

Тэхнічныя нарматыўныя прававыя акты (дзяржаўныя стандарты), распрацаваныя ТК BY 38 «Лічбавая трансфармацыя»

СТБ 2583-2020 «Лічбавая трансфармацыя. Тэрміны і азначэнні». Уведзены ў дзеянне з 1 сакавіка 2021 г. пастановай Дзяржаўнага камітэта па стандартызацыі Рэспублікі Беларусь ад 8 снежня 2020 г. № 95.

СТБ ISO 8000-2-2020 «Якасць дадзеных. Слоўнік». Уводзіцца ў дзеянне з 1 красавіка 2021 г. пастановай Дзяржаўнага камітэта па стандартызацыі Рэспублікі Беларусь ад 3 верасня 2020 г. № 48.

Спасылка на сайт Дзяржаўнага камітэта па стандартызацыі Рэспублікі Беларусь: https://tnpa.by.